Waarom is voorleven zoveel effectiever dan opvoeden? En hoe begin je er mee?

onbeursblog

Vaders moeten weer vaderen als vroeger’. De afgelopen tijd duiken er regelmatig dit soort berichten op in de media. Kinderen zouden behoefte hebben aan ouders die grenzen stellen en duidelijk zijn. Het verwende prinsjes- en prinsesjesgedrag van onze kinderen zouden we daarmee terug kunnen brengen tot normale proporties. Ik denk dat veel vaders herkennen dat hun kinderen veel vragen (aandacht, eten, speelgoed) en dat je soms niet weet hoe je aan die behoeften kunt voldoen. En natuurlijk: wil je wel aan die behoefte voldoen? Een kind dat in de supermarkt een drama maakt omdat je geen snoep wilt kopen is altijd een vervelende situatie. Ook al weet je dat je die zak snoep niet gaat kopen.

Maar streng opvoeden vanuit het idee dat je je kind onder controle moet hebben, is niet de weg. Ik zie om me heen heel veel vaders die met veel liefde en energie proberen een goede, aanwezige vader te zijn. Ik denk niet dat we terug moeten naar vroeger, want onze vaders waren niet per se de ideale vaders. Onze vaders waren veel meer afwezig in het dagelijks leven dan de huidige generatie vaders nu. We zijn dus wel meer aanwezig in het leven van onze kinderen, maar hoe benutten we die aanwezigheid? Wat kunnen we doen om onze kinderen groot te brengen tot verantwoordelijke volwassenen? En dan zonder dat vermeende verwende gedrag van onze kinderen?

De grootste omschakeling is het loslaten van de overtuiging dat kinderen opgevoed moeten worden. Kinderen hoeven niet geprogrammeerd te worden met een set waarden, normen of gedragingen. Kinderen zijn sociale wezens en doen vooral dingen na. En omdat ze het meest bij jou en je partner zijn, doen ze dus het meest van jullie na. Toen Thijn een jaar of drie was, was hij een middag bezig in de zandbak. Keer op keer lukte er iets niet. Misschien stortte zijn zandkasteel in of liep zijn autootje vast in het zand. Opeens hoorde ik hem vanuit zijn tenen keihard ‘Godverdomme!’ roepen. Het hele blok kon het horen. Moet ik dan boos naar hem toelopen en zeggen dat hij dat niet mag doen? Terwijl ik heel goed weet dat hij dit gedrag van mij heeft geleerd? De pot verwijt de ketel.

Als je wilt dat je kind zich ontwikkelt tot een authentiek en zelfverzekerd persoon met verantwoordelijkheidsgevoel, empathie en een optimistische kijk op het leven, dan zit er maar één ding op: wordt zelf die authentieke, zelfverzekerde persoon. Empathie komt niet uit een blikje, dat leert je kind van zijn of haar omgeving. Als jij je interesseert in de gevoelens van anderen, ziet je kind dat en leert het dat het normaal is. Maar als jij vooral met jezelf bezig bent, dan ziet je kind dat ook.

Kun jij je smartphone, iPad of laptop uitzetten als je thuis bent? Of zeg je ook vaak ‘ik moet nog even dit afmaken en dan kom ik?’ Terwijl dat ‘even’ meestal langer duurt dan de 5 minuten die je in eerste instantie denkt. Menselijk en herkenbaar. Maar je krijgt het vroeger of later terug in het gedrag van je kinderen. Meestal op een moment dat je haast hebt en alle drie je kinderen hun jas nog aanmoeten, hun tassen nog moeten pakken en daar totaal niet voor gemotiveerd zijn. En daar sta je dan.

Kinderen grootbrengen is in essentie eenvoudig, maar vraagt wel veel inzet, moed en doorzettingsvermogen. Durf jij te kijken naar je eigen gedrag als ouder? Ben jij in je dagelijks leven de vader die je je kinderen gunt? Kun jij je kinderen datgene geven waarvan je denkt dat ze het nodig hebben?

Ik ben er van overtuigd dat iedere vader dat kan. Maar het gaat niet vanzelf. Het helpt ontzettend als je weet wat voor vader je wilt zijn. Wat wil je voorleven? Als je de ruimte vindt om stil te staan bij wat voor vader je wilt zijn, geef je jezelf een groot cadeau. Wat voor vader gun je je kinderen? En wat moet je doen om die te worden? Maak je beeld concreet en breng het tot leven.

Bijkomend voordeel: je kunt stoppen met opvoeden, want voorleven is tien keer effectiever. En leuker natuurlijk!

Jeroen de Jong, De Praktijkvader

www.praktijkvader.nl

@praktijkvader

facebook.com/praktijkvader