Goede voedsel bewaring begint met weten wat je doet. Veel mensen gooien eten weg dat eigenlijk nog prima was, of bewaren iets te lang waardoor het alsnog slecht wordt. Dat is zonde van het geld en van het eten. Met de juiste aanpak houd je eten langer goed, bespaar je op de boodschappen en verklein je de kans op voedselvergiftiging. Het is niet moeilijk, maar je moet wel een paar dingen weten.
De koelkast is niet een allesoplossing
Veel mensen denken dat de koelkast alles bewaart, maar dat klopt niet helemaal. De koelkast vertraagt de groei van bacteriën, maar stopt die groei niet volledig. Vlees, vis en gekookte gerechten bewaar je in de koelkast op een temperatuur tussen de twee en vier graden Celsius. Dat is de veilige zone. Rauwe kip en ander rauw vlees leg je het beste op de onderste plank, zodat er geen vocht op andere etenswaren kan druipen. Restjes van een warme maaltijd laat je eerst afkoelen voordat je ze in de koelkast zet. Zet ze nooit warm in de koelkast, want dat verhoogt de temperatuur binnenin en dat is slecht voor de andere producten. Een gekookte maaltijd bewaar je in een afgesloten bakje en eet je bij voorkeur binnen twee dagen op.
Hoe lang je eten kunt bewaren hangt af van het soort product
Afgehaald eten van de Chinees kun je in de koelkast maximaal drie tot vier dagen bewaren. Dat geldt ook voor andere kant-en-klare maaltijden en restjes van thuis. Buiten de koelkast is eten veel sneller slecht. Gekookt voedsel dat langer dan twee uur op kamertemperatuur staat, kun je beter weggooien. Bacteriën groeien snel bij temperaturen tussen de vier en zestig graden Celsius, ook wel de gevarenzone genoemd. Producten als rijst verdienen extra aandacht: rijst kan de bacterie Bacillus cereus bevatten, die zelfs na het koken aanwezig blijft als spore. Bewaar gekookte rijst daarom altijd in de koelkast en eet het binnen één dag op. Verse groenten en fruit bewaar je het liefst koel en droog. Sommige soorten, zoals bananen en tomaten, blijven beter op kamertemperatuur.
Invriezen verlengt de houdbaarheid flink
De vriezer is een van de handigste manieren om eten lang te bewaren. Bij min achttien graden Celsius stoppen bacteriën praktisch volledig met groeien. Je kunt vlees, vis, brood, soep en zelfs kant-en-klare maaltijden invriezen. Portioneer het eten voordat je het invriest, dan hoef je later alleen maar te ontdooien wat je nodig hebt. Gebruik diepvrieszakjes of afsluitbare bakjes en schrijf altijd de datum erop. Gehakt en kipfilet blijven in de vriezer tot drie maanden goed. Brood en groenten kun je zelfs tot twaalf maanden bewaren zonder kwaliteitsverlies. Ontdooid voedsel mag je niet opnieuw invriezen, tenzij je het daarna eerst goed verhit hebt. Dat heeft te maken met de bacteriegroei die plaatsvindt tijdens het ontdooiproces.
Droge en houdbare producten hebben ook aandacht nodig
Niet alles hoeft in de koelkast of vriezer. Droge producten zoals pasta, rijst, bonen en conserven bewaar je op een droge, donkere plek op kamertemperatuur. Vocht en warmte zijn de grootste vijanden van houdbaar voedsel. Een blik dat eenmaal open is, bewaar je niet meer in het blik zelf maar in een afgesloten pot of bakje in de koelkast. Gebruik dit dan binnen twee tot drie dagen. Oliën en sauzen horen na opening vaak in de koelkast, hoewel de verpakking dat soms niet vermeldt. Kijk altijd naar de houdbaarheidsdatum, maar besef dat “te gebruiken tot” een harde grens is, terwijl “tenminste houdbaar tot” een kwaliteitsaanduiding is. Na die laatste datum is het product mogelijk minder lekker, maar niet direct gevaarlijk. Gebruik je neus en ogen als extra controle, maar weet dat bij sommige bederf de geur niet direct opvalt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kan ik eten van de Chinees bewaren in de koelkast?
Afhaalmaaltijden van de Chinees kun je in de koelkast drie tot vier dagen bewaren. Doe het eten in een afgesloten bakje en zet het zo snel mogelijk in de koelkast nadat je klaar bent met eten. Buiten de koelkast is afhaaleten na twee uur niet meer veilig om te eten.
Waarom mag je warme gerechten niet direct in de koelkast zetten?
Een warm gerecht direct in de koelkast zetten zorgt ervoor dat de temperatuur in de koelkast stijgt. Dat is slecht voor de andere producten die erin liggen. Laat een gerecht daarom eerst afkoelen tot kamertemperatuur, maar wacht niet langer dan twee uur. Daarna gaat het veilig de koelkast in.
Kun je ontdooid voedsel opnieuw invriezen?
Ontdooid voedsel mag je in de meeste gevallen niet opnieuw invriezen. Tijdens het ontdooien groeien bacteriën weer aan, en een tweede invriescyclus maakt dat niet ongedaan. De uitzondering is wanneer je het voedsel eerst volledig verhit, bijvoorbeeld door het te koken of te bakken. Dan kun je het daarna opnieuw invriezen.
Wat is het verschil tussen “tenminste houdbaar tot” en “te gebruiken tot”?
“Tenminste houdbaar tot” betekent dat het product na die datum mogelijk minder goed van smaak of kwaliteit is, maar niet direct gevaarlijk. “Te gebruiken tot” is een echte veiligheidsgrens. Na die datum kun je het product beter weggooien, ook als het er nog goed uitziet of ruikt.