Vanaf 13 jaar mag je in Nederland je eerste betaalde werk doen. De exacte regels hangen af van je leeftijd: hoe jonger je bent, hoe strenger de beperkingen zijn voor het soort werk en de werktijden. Hieronder lees je precies wat er per leeftijdsgroep is toegestaan.
Vanaf welke leeftijd mag je werken: de leeftijdsgrenzen op een rij
De Nederlandse wet maakt onderscheid tussen verschillende leeftijdsgroepen. Jonger dan 13 jaar mag je helemaal niet betaald werken. Vanaf 13 jaar gelden er steeds ruimere mogelijkheden naarmate je ouder wordt.
- Jonger dan 13 jaar: niet toegestaan, geen uitzonderingen.
- 13 en 14 jaar: alleen klusjes en licht, niet-industrieel werk.
- 15 jaar: iets meer mag, maar nog steeds geen zwaar of gevaarlijk werk.
- 16 en 17 jaar: een echte bijbaan is mogelijk, met beperkingen voor werktijden en nachtdiensten.
- Vanaf 18 jaar: je wordt als volwassen werknemer gezien en de meeste beperkingen vervallen.
Wat mag je doen als je 13 of 14 jaar bent?
Ben je 13 of 14 jaar, dan mag je alleen klusjes doen of helpen bij licht, niet-industrieel werk. Denk aan krantenwijk lopen, boodschappen bezorgen bij de buren, of helpen met vakken vullen in een supermarkt. Zwaar tilwerk, machines bedienen of werken in een fabriek is niet toegestaan. De Rijksoverheid omschrijft dit expliciet: je mag helpen bij niet-industrieel werk, zoals het vullen van vakken in een winkel.
Werken op school- en stagedagen is voor deze leeftijdsgroep niet toegestaan. In de schoolvakanties gelden soepelere regels, maar ook dan mag je niet in ploegendiensten werken of ’s avonds laat aan de slag.
Wat mag je doen als je 15 jaar bent?
Op 15-jarige leeftijd heb je iets meer ruimte. Je mag naast klusjes en licht werk nu ook helpen bij andere niet-industriële taken. Denk aan een bijbaan in een winkel, een horecagelegenheid als hulpkracht, of werk in de buitenlucht zoals tuinieren. Gevaarlijk werk, nachtdiensten en werk met schadelijke stoffen blijven verboden.
Bijbaan op 16 of 17 jaar
Vanaf 16 jaar heb je recht op een echte bijbaan. Je mag bij een werkgever in dienst, een arbeidscontract tekenen en je eigen loon ontvangen. Toch gelden er nog steeds beperkingen. Zo mag je als 16- of 17-jarige niet werken tussen middernacht en 6 uur ’s ochtends, en zijn gevaarlijke of zwaar belastende werkzaamheden nog steeds verboden. Ook zijn er regels over het maximale aantal uren per week, zodat je werk en school kunt combineren.
Je hebt op deze leeftijd geen toestemming van je ouders nodig om een arbeidscontract te sluiten, maar je werkgever moet zich wel aan de regels voor jeugdige werknemers houden. Controle hierop ligt bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Volledig zelfstandig werken vanaf 18 jaar
Zodra je 18 bent, word je wettelijk gezien als volwassen werknemer. De speciale beperkingen voor jongeren gelden dan niet meer. Je mag in principe op elk tijdstip werken, zwaarder werk aannemen en alle soorten contracten sluiten. Let op: sommige sectoren hebben eigen cao-regels die ook voor volwassenen beperkingen stellen, maar de jeugdwetgeving speelt dan geen rol meer.
Belangrijke regels om te onthouden
- Werken onder de 13 jaar is altijd verboden, ook als het om een klein klusje gaat waarbij je betaald wordt.
- Werkgevers die jongeren onwettig inzetten, riskeren boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
- Vakantiewerk en een bijbaan vallen allebei onder dezelfde regels; de grens ligt niet bij het soort werk, maar bij de leeftijd en de aard van de taken.
- Stage is geen betaald werk in de juridische zin, maar ook daarvoor gelden aparte regels rondom veiligheid en werktijden voor jongeren.
Wil je precies weten wat jij op jouw leeftijd mag doen, dan is de website van de Rijksoverheid (rijksoverheid.nl) de meest betrouwbare plek om dat na te kijken. De regels worden daar per leeftijdscategorie uitgelegd en zijn actueel gehouden.