Wat kinderen van hun zakgeld zelf moeten betalen, verschilt enorm per gezin. De meeste ouders gebruiken zakgeld niet alleen als leergeld, maar ook als manier om hun kind verantwoordelijk te maken voor een deel van de eigen uitgaven. Denk aan snoep, een ijsje, een spelletje of een bioscoopkaartje. Maar sommige ouders gaan verder en laten kinderen ook bijdragen aan kleding, telefoonabonnementen of schoolspullen.
Er is geen officiële regel die zegt wat je kind precies van zijn of haar zakgeld moet betalen. Toch zijn er duidelijke patronen in wat ouders redelijk vinden, afhankelijk van de leeftijd van het kind.
Wat betalen kinderen van zakgeld op verschillende leeftijden?
Jonge kinderen (pakweg 4 tot 8 jaar) krijgen zakgeld meestal puur om te leren omgaan met geld. Ze betalen er zelf niets verplicht van; het gaat erom dat ze het besparen en uitgeven leren. Een snoepje of een klein speeltje kopen van eigen geld is al winst op deze leeftijd.
Vanaf een jaar of 9 tot 11 beginnen ouders vaker dingen door te rekenen. Populair zijn kleine aankopen zoals een drankje na het sporten, een boek of comic, of een app in een spelletje. Het idee is: wil je iets extra’s, dan betaal je dat zelf.
Bij 12-plussers wordt het al concreter. Veel ouders laten kinderen op deze leeftijd zelf betalen voor:
- Snacks, snoep en frisdrank buiten de maaltijden
- Bioscoopkaartjes of andere uitjes met vrienden
- Apps, in-game aankopen of muziekdiensten
- Kleine cadeautjes voor vrienden of vriendinnen
- Extra kleding of accessoires buiten wat de ouders al kopen
Tieners van 14 of ouder krijgen in veel gezinnen meer zakgeld, maar betalen ook meer zelf. Denk aan een OV-kaart voor vrije tijd (niet voor school), kapper, cosmetica of kleding die niet strikt noodzakelijk is. Sommige ouders rekenen zelfs een deel van het telefoonabonnement door zodra een kind eigen inkomen heeft via bijbaantjes.
Wat betalen van zakgeld: nuttige grenzen om te stellen
Een veelgehoude aanpak is het onderscheid tussen noodzakelijk en extra. Noodzakelijke kosten, zoals schoolspullen, basiskleding en eten, zijn voor de ouders. Wat een kind extra wil, betaalt het zelf. Die grens is makkelijk uit te leggen en voorkomt eindeloos onderhandelen.
Wil je dit goed aanpakken, dan helpt het om vooraf samen door te spreken wat er van het zakgeld verwacht wordt. Zet het desnoods op papier. Zo weet je kind precies waar hij of zij aan toe is, en hoef jij niet elke keer opnieuw dezelfde discussie te voeren bij de kassa.
Pas op met te veel doorrekenen. Als een kind nauwelijks iets overhoudt na verplichte uitgaven, werkt zakgeld averechts. Zakgeld is bedoeld om keuzevrijheid te leren, en dat lukt alleen als er ook echt wat te kiezen valt. Houd dus een gezonde verhouding tussen wat verplicht wordt betaald en wat het kind zelf mag beslissen.
Wat andere ouders doen: een praktisch overzicht
Op forums zoals Ouders.nl stellen ouders deze vraag regelmatig. Wat je daarin terugziet: de meeste ouders hanteren een eigen systeem, maar een paar lijnen komen steeds terug.
| Leeftijd | Wat kinderen typisch zelf betalen |
|---|---|
| 4-8 jaar | Niets verplicht; een snoepje of klein speeltje als ze dat willen |
| 9-11 jaar | Kleine extra’s: drankje, stickers, extra boek |
| 12-14 jaar | Snacks, uitjes, apps, kleine cadeautjes, extra kleding |
| 15 jaar en ouder | Kleding buiten basis, kapper, cosmetica, vrijetijds-OV, abonnementen |
Dit zijn geen vaste regels, maar een richtlijn gebaseerd op wat gangbaar is in Nederlandse gezinnen. Wat jij doorrekent, hangt af van de hoogte van het zakgeld, de financiële situatie thuis en wat je kind aankan.
Het slimste wat je kunt doen is het zakgeld afstemmen op wat je kind ervan verwacht te betalen. Geef je meer door, geef dan ook meer. Zo leer je kind écht omgaan met geld, zonder dat het van de hand in de tand leeft.